اگر در سال‌های اول گوشی‌های لمسی یک گوشی هوشمند دست کسی دیده باشید، احتمالاً یک بار هم دیده‌اید که با انگشت روی صفحه خط می‌کشد و هندوانه‌ها و پرتقال‌ها وسط هوا دو نیم می‌شوند. این بازی Fruit Ninja بود؛ یکی از اولین بازی‌هایی که نشان داد صفحهٔ لمسی فقط جایگزین دکمه نیست و می‌تواند خودش اصل بازی باشد.
ایده‌ای که از تلویزیون نیمه‌شب آمد
Fruit Ninja را استودیوی استرالیایی Halfbrick ساخت. طبق ویکیپدیا، این استودیو سال ۲۰۰۱ در حومهٔ بریزبن تأسیس شد و تا حدود سال ۲۰۰۸ بیشتر بازی‌های سفارشی و لایسنس‌دار برای برندهای دیگر می‌ساخت. به نوشتهٔ Kotaku استرالیا، Halfbrick تازه از ۲۰۰۹ شروع به انتشار بازی‌های مستقل خودش کرد.
طراح اصلی بازی لوک ماسکات (Luke Muscat) بود. داستانی که چند رسانه نقل کرده‌اند این است که ایدهٔ بازی از تماشای یک آگهی تبلیغاتی چاقوی آشپزخانه در تلویزیون نیمه‌شب به ذهن او رسید؛ همان آگهی‌هایی که در آن یک چاقو میوه و سبزی را در هوا می‌بُرد. طبق همین گزارش‌ها، یک تیم کوچک سه‌نفره بازی را در حدود شش هفته ساخت. این عدد از منابع ثانویه آمده و سند رسمیای از خود استودیو برایش پیدا نکردیم، پس آن را تقریبی در نظر بگیرید.
نکتهٔ مهم طراحی این بود که بازی از اول برای یک صفحهٔ لمسی و یک صحنهٔ ثابت ساخته شد. نه دکمهٔ مجازی داشت، نه منوی پیچیده؛ انگشت شما همان شمشیر بود.
انتشار و رشدی که کسی انتظارش را نداشت
نسخهٔ پولی iOS در ۲۰ آوریل ۲۰۱۰ منتشر شد و نسخهٔ اندروید کمتر از یک ماه بعد، در ۱۳ مه همان سال، رسید. بعد از آن بازی تقریباً به هر صفحه‌ای که می‌شد رویش انگشت کشید سر زد: آیپد، ویندوزفون، سیمبیان، پلی‌استیشن ویتا و حتی سیستم‌عامل ساده‌ای مثل KaiOS در سال ۲۰۲۱.
رقم‌های فروش و دانلود که ویکیپدیا از گزارش‌های همان دوره جمع کرده، سرعت رشد بازی را خوب نشان می‌دهد:
- بیش از ۲۰۰ هزار نسخه روی iOS در ماه اول
- یک میلیون نسخه تا ماه سوم
- بیش از ۲۰ میلیون دانلود روی همهٔ پلتفرمها تا مارس ۲۰۱۱
- ۳۰۰ میلیون دانلود در مه ۲۰۱۲ و ۷۰۰ میلیون در اوت ۲۰۱۳
- عبور از یک میلیارد دانلود در سال ۲۰۱۵
مجلهٔ Time هم آن را در فهرست ۵۰ اپلیکیشن برتر آیفون سال ۲۰۱۱ گذاشت. Halfbrick با همین موفقیت توانست بازی بعدی‌اش را بسازد: Jetpack Joyride که در ۲۰۱۱ آمد و ماجرایش را در مقالهٔ ساب‌وی سرفرز و دنیای بازی‌های دوندهٔ بی‌پایان گفته‌ایم.
سه حالت، یک قانون ساده
قانون پایهٔ Fruit Ninja را می‌شود در یک جمله گفت: میوه‌ها را ببُر، به بمب دست نزن. اما بازی همین قانون را در سه حالت متفاوت عرضه کرد که هر کدام حس دیگری دارند:
- حالت کلاسیک: هر میوه‌ای که از دست برود یک ضربدر می‌گیرد و بریدن بمب بازی را تمام می‌کند. انار ویژه و دراگون‌فروت کمیاب هم در این حالت ظاهر می‌شوند.
- حالت آرکید: زمان محدود است و بریدن بمب به‌جای پایان بازی ۱۰ امتیاز کم می‌کند. موزهای ویژه هم قدرت‌های کوتاه‌مدت می‌دهند.
- حالت ذن: هیچ بمبی در کار نیست؛ فقط یک دقیقه و نیم وقت دارید تا هرچه می‌توانید میوه ببُرید.
کمبوها، یعنی بریدن چند میوه با یک حرکت انگشت، امتیاز اضافه دارند. همین باعث شد بازی هم برای یک دقیقه وقت‌کشی در صف نانوایی مناسب باشد و هم برای بازیکنی که ساعت‌ها برای رکورد تمرین می‌کند.
از کینکت تا واقعیت مجازی
Fruit Ninja خیلی زود از گوشی بیرون آمد. نسخهٔ Xbox 360 که با حسگر حرکتی Kinect بازی می‌شد در اوت ۲۰۱۱ منتشر شد؛ این بار بازیکن با تکان دادن دست‌هایش جلوی تلویزیون میوه می‌برید. همین نسخه در پانزدهمین دورهٔ جوایز سالانهٔ آکادمی هنرها و علوم تعاملی (Interactive Achievement Awards) عنوان بهترین بازی کژوال سال را گرفت. نسخهٔ دوم کینکت در مارس ۲۰۱۵ برای Xbox One آمد.
بعد نوبت واقعیت مجازی شد. Fruit Ninja VR در ژوئیهٔ ۲۰۱۶ برای هدست HTC Vive منتشر شد و Fruit Ninja VR 2 در آوریل ۲۰۲۳ روی Steam و هدست‌های Meta Quest رسید. نسخه‌های دستگاه‌های آرکید، یک بازی فیسبوکی که سال ۲۰۱۳ بسته شد و حتی یک مجموعهٔ انیمیشنی در یوتیوب پریمیوم هم ساخته شد که طبق ویکیپدیا بعد از ۱۳ قسمت متوقف شد.
Fruit Ninja 2 و تغییر مدل درآمد
ده سال بعد از نسخهٔ اول، Halfbrick بازی را از نو ساخت. طبق ویکیپدیا، استودیو در ۲۰۲۰ از «بازسازی کامل» Fruit Ninja با موتور و گرافیک تازه خبر داد. Fruit Ninja 2 پس از یک دورهٔ انتشار آزمایشی در چند کشور، طبق گزارش Pocket Gamer در نوامبر ۲۰۲۰ در سراسر دنیا روی iOS و اندروید منتشر شد. این نسخه رایگان است، تبلیغ و خرید درون‌برنامه‌ای دارد و چیزهایی مثل مسابقهٔ هم‌زمان با بازیکنان دیگر، شخصیت‌ها و تیغه‌های تازه و یک باغچه برای پرورش میوه به آن اضافه شده است.
تغییر مهم‌تر اما در مدل کسب‌وکار بود. به نوشتهٔ ویکیپدیا و گزارش سایت mobilegamer.biz، Halfbrick در ۲۰۲۳ سرویس اشتراکی Halfbrick+ را راه انداخت که بازی‌های استودیو، از جمله نسخهٔ کلاسیک Fruit Ninja، را بدون تبلیغ و بدون خرید درون‌برنامه‌ای در اختیار مشترک‌ها می‌گذارد. نسخه‌های رایگان قبلی هم طبق همین گزارش‌ها در فروشگاه‌ها باقی ماندند. علاوه بر این، نسخه‌ای به نام Fruit Ninja Classic+ در سرویس Apple Arcade هست که در تابستان ۲۰۲۵ یک رویداد مشترک محدود با کارتون Bluey برگزار کرد.
چرا Fruit Ninja هنوز درس طراحی است؟
اگر امروز بازی‌های کژوال موبایل را نگاه کنید، ردپای Fruit Ninja را در خیلی‌هایشان می‌بینید. چند درسی که این بازی به صنعت داد:
- کنترل باید همان حرکتی باشد که بازیکن در ذهن دارد. کشیدن انگشت برای بریدن آن‌قدر طبیعی است که هیچ آموزشی لازم ندارد.
- بازخورد مهم‌تر از گرافیک سنگین است. صدای بریدن، پاشیدن آب میوه و لرزش کوچک صفحه حس رضایت را می‌سازند.
- یک دست‌گرمی کوتاه کافی است. هر دور بازی یک یا دو دقیقه طول می‌کشد و همین آن را برای وقت‌های کوتاه روزمره عالی می‌کند.
- چند حالت با یک قانون. به‌جای اضافه کردن قانون‌های پیچیده، همان قانون ساده با محدودیت‌های مختلف تکرار شد.
یک هشدار هم بدهیم: نسخه‌های تقلبی و فایل‌های «مود شده» از بازی‌های معروفی مثل Fruit Ninja زیاد پیدا می‌شود. اگر می‌خواهید نسخهٔ اصلی را نصب کنید فقط سراغ صفحهٔ رسمی Halfbrick در فروشگاه‌های معتبر بروید و مقالهٔ فایل‌های جعلی بازی‌های معروف را هم بخوانید.
اگر بازی‌های میوه‌ای و واکنش سریع دوست دارید
بازی‌های موبایلبازی بازی‌های مرورگری اصیل و ساخت خودمان هستند و هیچ ارتباطی با Fruit Ninja یا Halfbrick ندارند. اما اگر از حال‌وهوای میوه‌ای یا بازی‌های کوتاه و لمسی لذت می‌برید، این‌ها را بدون نصب امتحان کنید:
- هندوانهبازی: میوه‌ها را در سبد بیندازید تا دو میوهٔ همسان یکی شوند و به هندوانه برسید؛ سفارش نیمه‌کارهٔ پدربزرگ را تمام کنید و مراقب باشید سبد سرریز نشود.
- باغ میوههای کوچولو: سه بازی لمسی فارسی برای همراهی بزرگ‌تر با کودک ۲ تا ۳ ساله؛ میوه چیدن، اسموتی خیالی و پیدا کردن میوههای هم‌رنگ، بدون باخت و فشار زمانی.
- مکعب‌سوار: کاشی جمع کنید، برجتان را بلند کنید و از تیغه‌ها رد شوید؛ برای کسی که دنبال واکنش سریع است.
- هفت‌سنگ: برج هفت سنگ را با توپ بریزید و بعد زیر رگبار توپ دوباره بچینید.
- سایه‌جنگ: اگر بخش «نینجا» بیشتر از بخش «میوه» برایتان جذاب است، شش مبارز سایه با ضربه و دش و حرکت ویژه منتظرتان هستند.
پرسش‌های پرتکرار
Fruit Ninja را چه شرکتی ساخته است؟
استودیوی استرالیایی Halfbrick که سال ۲۰۰۱ در حومهٔ بریزبن تأسیس شد. طراح اصلی بازی لوک ماسکات بود و همین استودیو بعدها Jetpack Joyride را هم ساخت.
Fruit Ninja چه سالی منتشر شد؟
نسخهٔ iOS در ۲۰ آوریل ۲۰۱۰ و نسخهٔ اندروید در ۱۳ مه ۲۰۱۰ منتشر شد. بعد از آن بازی روی ده‌ها دستگاه دیگر از کنسول‌های ایکس‌باکس تا هدست‌های واقعیت مجازی آمد.
فروت نینجا چند بار دانلود شده است؟
طبق ویکیپدیا، بازی در سال ۲۰۱۵ از یک میلیارد دانلود روی همهٔ پلتفرمها گذشت. رقم تازهتر رسمیای که بتوانیم تأییدش کنیم پیدا نکردیم.
فرق Fruit Ninja و Fruit Ninja 2 چیست؟
نسخهٔ دوم که در ۲۰۲۰ در سراسر دنیا منتشر شد، بازسازی کامل با گرافیک تازه است و مسابقهٔ هم‌زمان آنلاین، شخصیت‌ها و تیغه‌های بیشتر و بازی‌های کوچک جانبی دارد. هر دو رایگان با تبلیغ و خرید درون‌برنامه‌ای عرضه شده‌اند، ولی نسخهٔ کلاسیک بدون تبلیغ در اشتراک Halfbrick+ و Apple Arcade هم هست.
هندوانهبازی موبایلبازی نسخهٔ ایرانی Fruit Ninja است؟
نه. هندوانهبازی یک بازی مرورگری اصیل و مستقل موبایلبازی است که سازوکارش ادغام میوههای هماندازه است، نه بریدن آنها، و هیچ ارتباطی با Halfbrick یا برند Fruit Ninja ندارد.
بازی‌های مرتبط در موبایلبازی
همهٔ این‌ها رایگان‌اند، نصب نمی‌خواهند و داخل مرورگر گوشی باز می‌شوند.
هندوانهبازی
باغ میوههای کوچولو
مکعب‌سوار
هفت‌سنگ
سایه‌جنگ