یک مکعب کوچک روی صفحه جلو می‌رود و شما فقط یک کار دارید: در لحظهٔ درست صفحه را لمس کنید تا بپرد. اگر به خار بخورید، بازی از اول شروع میشود؛ همان لحظه، بدون هیچ مکثی. این تمام قانون Geometry Dash است و همین سادگی، به‌اضافهٔ موسیقی‌ای که با هر پرش هماهنگ است، آن را به یکی از پرطرفدارترین و در عین حال اعصاب‌خردکن‌ترین بازی‌های موبایل تبدیل کرده است.
سازنده‌ای که تقریباً تنهاست
Geometry Dash را برنامهنویس سوئدی رابرت توپالا (Robert Topala) ساخته و شرکت خودش به نام RobTop Games منتشرش کرده است. بازی با موتور متن‌باز Cocos2d-x ساخته شده و نسخهٔ iOS و اندروید آن در ۱۳ اوت ۲۰۱۳ منتشر شد. یک ماه بعد، در ۱۲ سپتامبر ۲۰۱۳، نسخهٔ رایگان Geometry Dash Lite با تعداد مراحل کمتر آمد و نسخهٔ کامپیوتر هم در ۲۲ دسامبر ۲۰۱۴ روی استیم رسید.
برخلاف بیشتر بازی‌های پرفروش، پشت Geometry Dash یک شرکت بزرگ نیست. منابع عمومی توپالا را سازنده و توسعه‌دهندهٔ اصلی بازی معرفی میکنند؛ دربارهٔ اندازهٔ دقیق تیمش در سال‌های اخیر اطلاعات رسمی و قابل اتکایی پیدا نکردیم. چیزی که روشن است، سرعت آرام به‌روزرسانی‌هاست: بین بهروزرسانی ۲.۱ در ژانویهٔ ۲۰۱۷ و ۲.۲ در دسامبر ۲۰۲۳ نزدیک به هفت سال فاصله افتاد و جامعهٔ بازیکنها سال‌ها با شوخی و کنایه منتظرش ماندند.
بازی چطور کار می‌کند؟
هر مرحله یک مسیر از پیش طراحی‌شده است که خودبه‌خود جلو می‌رود و با یک قطعهٔ موسیقی الکترونیک همراه است. موانع، پرش‌ها و تغییرهای سرعت معمولاً روی ضرب‌آهنگ همان موسیقی چیده شده‌اند؛ برای همین بعد از چند بار تلاش، بازیکن به‌جای نگاه کردن به صفحه، با گوشش بازی می‌کند.
چیزی که بازی را از یک دوندهٔ ساده جدا می‌کند، دروازه‌هایی است که شکل و رفتار شما را عوض میکنند. طبق ویکی‌پدیا، بازی نُه حالت مختلف دارد؛ مثلاً:
- مکعب: حالت پایه که با هر لمس یک پرش می‌کند.
- سفینه و جت‌پک: تا وقتی انگشتتان روی صفحه است بالا می‌روند و با برداشتن انگشت پایین می‌آیند.
- موج: به‌صورت مورب بالا و پایین می‌رود و در راهروهای باریک بی‌رحم است.
- ربات و عنکبوت: یکی پرش با ارتفاع قابل تنظیم دارد و دیگری بین سقف و زمین جابه‌جا میشود.
- حالت دوگانه: شخصیت شما دو تا میشود و باید هم‌زمان هر دو را زنده نگه دارید.
مراحل رسمی بازی شش سطح سختی دارند: آسان، معمولی، سخت، سخت‌تر، دیوانه‌وار و «دیمِن» (Demon). طبق ویکی‌پدیا نسخهٔ کامل در مجموع ۲۶ مرحلهٔ رسمی دارد که چهار تای آن‌ها از بهروزرسانی ۲.۲ به بعد به سبک سکوبازی کلاسیک ساخته شده‌اند و بازیکن خودش جهت حرکت را کنترل می‌کند.
ویرایشگر؛ قلب واقعی Geometry Dash
اگر Geometry Dash فقط همان ۲۶ مرحلهٔ رسمی را داشت، احتمالاً امروز کسی اسمش را نمی‌آورد. راز ماندگاری بازی ویرایشگر مرحله است: هر بازیکن می‌تواند مرحلهٔ خودش را بسازد، آهنگ انتخاب کند و آن را برای بقیه منتشر کند. طبق ویکی‌پدیا، بازیکنها تا امروز بیش از ۱۵۰ میلیون مرحلهٔ آنلاین ساخته‌اند.
همین ویرایشگر یک خرده‌فرهنگ کامل ساخته است. جامعهٔ بازیکنها فهرستی به نام Demonlist را نگه میدارد که سخت‌ترین ۱۵۰ مرحلهٔ دیمن را رتبهبندی می‌کند و ناظرهایش بررسی میکنند که هر رکورد واقعی باشد. کلیپ‌های تمام کردن این مراحل، که گاهی ماه‌ها یا سال‌ها تمرین برده، در یوتیوب طرفداران زیادی دارند.
موسیقی هم بخش مهمی از این ماجراست. ویکی‌پدیا گزارش می‌دهد که از فوریه تا آوریل ۲۰۲۴ آهنگ‌های ده هنرمند منتخب به کتابخانهٔ داخل بازی اضافه شد و از ژوئن ۲۰۲۴ هم موسیقی‌های NoCopyrightSounds در دسترس سازنده‌های مرحله قرار گرفت.
اعداد: از ۲۰ میلیون تا بیش از یک میلیارد
رقم‌هایی که ویکی‌پدیا از گزارش‌های مختلف جمع کرده، رشد پیوسته‌ای را نشان می‌دهد:
- ۲۰ میلیون دانلود رایگان و پولی تا ژوئن ۲۰۱۴
- نزدیک به ۸۰ میلیون دانلود تا فوریهٔ ۲۰۱۵
- بیش از ۱٫۱ میلیارد دانلود موبایل برای همهٔ نسخه‌ها تا ژوئن ۲۰۲۴
- بیش از ۸۸ هزار بازیکن هم‌زمان در استیم پس از بهروزرسانی ۲.۲
- بیش از ۱۰۰ هزار بازیکن هم‌زمان در استیم در ژانویهٔ ۲۰۲۶
آن رکورد آخر برای بازی‌ای که سیزده سال از انتشارش می‌گذرد، اتفاق کمی نیست. دربارهٔ بهروزرسانی بزرگ بعدی، یعنی ۲.۲۱، فعلاً فقط حدس و گمان‌های جامعهٔ بازیکنها وجود دارد و تاریخ رسمیای اعلام نشده است؛ هر خبری با «تاریخ قطعی» دیدید، با احتیاط بخوانید.
نسخه‌های جانبی
RobTop سه بازی رایگان کوچک هم کنار نسخهٔ اصلی منتشر کرده که هر کدام چند مرحلهٔ تازه دارند و برای آشنایی با بازی گزینهٔ خوبی‌اند:
- Geometry Dash Meltdown با سه مرحله در دسامبر ۲۰۱۵
- Geometry Dash World با ده مرحلهٔ کوتاه در دسامبر ۲۰۱۶
- Geometry Dash SubZero با سه مرحله در دسامبر ۲۰۱۷
نسخهٔ اصلی پولی است و ویرایشگر کامل و مراحل آنلاین بیشتر در آن معنا پیدا میکنند. اگر نمی‌دانید از سبک بازی خوشتان می‌آید یا نه، اول با Lite یا یکی از این سه نسخه شروع کنید.
ترفندهای شروع برای تازه‌کارها
Geometry Dash به سختی شهرت دارد، اما بیشترش از تکرار و حافظهٔ عضلانی می‌آید، نه از استعداد خاص. چند پیشنهاد عملی:
- صدا را روشن بگذارید. بیشتر پرش‌ها روی ضرب موسیقی هستند و گوش زودتر از چشم ریتم را یاد می‌گیرد.
- از حالت تمرین استفاده کنید. در این حالت می‌توانید نقطهٔ بازگشت بگذارید و فقط بخش سخت را تکرار کنید. بعد که مسلط شدید، بدون نقطهٔ بازگشت امتحان کنید.
- بخش‌به‌بخش فکر کنید. به‌جای این‌که بخواهید کل مرحله را یک‌جا تمام کنید، هر بار فقط یک تکه را هدف بگیرید.
- انگشت را محکم نگه دارید. در حالت سفینه و جت‌پک، لمس‌های کوتاه و پشت‌سرهم بهتر از فشار طولانی جواب می‌دهد.
- وقتی عصبانی هستید، استراحت کنید. ده دقیقه دور شدن از گوشی معمولاً بیشتر از صد تلاش عصبی کمک می‌کند.
اگر از بازی‌های واکنش سریع لذت می‌برید
بازی‌های موبایلبازی بازی‌های مرورگری اصیل و ساخت خودمان هستند و هیچ ارتباطی با Geometry Dash یا RobTop Games ندارند. اما اگر به‌دنبال چالش واکنش و تمرکز بدون نصب هستید، این‌ها را امتحان کنید:
- مکعبسوار: کاشی جمع کنید، برج مکعبی‌تان را بلند کنید و از تیغه و ستون رد شوید؛ دو فصل و چهارده قسمت با سرعتی که مدام بیشتر میشود.
- مار: همان مار خاطره‌انگیز؛ بخورید، بلندتر شوید و به دم خودتان نخورید.
- مینی‌گلف: توپ را با کشیدن انگشت بزنید و با کمترین ضربه از دیوار و ماسه و آب رد شوید؛ برای وقتی که دقت می‌خواهید، نه سرعت.
- مسابقهٔ تایپ و ریاضی سریع: اگر ریتم و سرعت انگشت را دوست دارید، این دو مهارت واقعی را هم تمرین می‌دهند.
برای آشنایی با بازی‌های دوندهٔ بی‌پایان هم مقالهٔ ساب‌وی سرفرز و دنیای بازی‌های دوندهٔ بی‌پایان را بخوانید.
پرسش‌های پرتکرار
Geometry Dash را چه کسی ساخته است؟
برنامهنویس سوئدی رابرت توپالا که بازی را با شرکت خودش RobTop Games منتشر کرده است. نسخهٔ موبایل در ۱۳ اوت ۲۰۱۳ و نسخهٔ استیم در ۲۲ دسامبر ۲۰۱۴ منتشر شد.
Geometry Dash رایگان است؟
نسخهٔ اصلی پولی است. اما نسخهٔ Geometry Dash Lite و سه بازی جانبی Meltdown، World و SubZero رایگان‌اند و تعداد محدودی مرحله دارند.
نسخهٔ ۲.۲۱ کی منتشر میشود؟
تا زمان نوشتن این مقاله تاریخ رسمیای برای آن اعلام نشده است. آخرین بهروزرسانی بزرگ، یعنی ۲.۲، در ۱۹ دسامبر ۲۰۲۳ منتشر شد.
Demonlist چیست؟
فهرستی که جامعهٔ بازیکنها برای رتبهبندی ۱۵۰ مرحلهٔ دیمنِ سختترِ بازی نگه میدارد. این فهرست رسمی RobTop نیست و ناظرهای جامعه رکوردها را بررسی میکنند.
مکعبسوار موبایلبازی نسخهٔ ایرانی Geometry Dash است؟
نه. مکعبسوار یک بازی مرورگری اصیل و مستقل موبایلبازی است که سازوکار متفاوتی دارد و هیچ ارتباطی با RobTop Games یا برند Geometry Dash ندارد.
بازی‌های مرتبط در موبایلبازی
همهٔ این‌ها رایگان‌اند، نصب نمی‌خواهند و داخل مرورگر گوشی باز می‌شوند.
مکعبسوار
مار
مینی‌گلف
مسابقهٔ تایپ
ریاضی سریع