قوانین بازی شلم؛ آموزش مزایده، امتیاز کارت‌ها و حساب ۱۶۵

شلم را معمولاً کسانی سراغش می‌روند که حکم را زیادی خوب بلدند. ساختار هر دو بازی شبیه است: چهار نفر، دو تیم، خال حکم و دست‌گیری. اما شلم دو چیز به حکم اضافه می‌کند که بازی را از پایه عوض می‌کند. اول مزایده، که در آن باید پیش از بازی بگویید چقدر امتیاز می‌گیرید. دوم امتیاز کارت‌ها؛ در شلم مهم نیست چند دست بردید، مهم این است چه کارت‌هایی را جمع کردید.

در این راهنما قانون رایج شلم را قدم‌به‌قدم توضیح می‌دهیم و بعد می‌گوییم کجاها جمع‌ها با هم فرق دارند. اگر حکم را بلد نیستید، اول راهنمای قوانین حکم را بخوانید.

وسایل و چیدمان

• یک دستهٔ ۵۲تایی ورق معمولی.
• چهار بازیکن در دو تیم؛ هم‌تیمی‌ها روبه‌روی هم.
• ترتیب کارت‌ها مثل حکم است: آس بزرگ‌ترین و دو کوچک‌ترین.
• یک برگه و قلم برای نوشتن امتیازها، چون حساب شلم از حکم سنگین‌تر است.

پخش کارت و گُل

در شکل رایج، به هر بازیکن دوازده کارت می‌رسد که معمولاً در دسته‌های چهارتایی پخش می‌شود. چهار کارت باقی‌مانده، رو به پایین وسط میز می‌ماند. به این چهار کارت «گُل» می‌گویند و جایزهٔ برندهٔ مزایده است.

مزایده؛ قلب بازی شلم

بعد از پخش کارت، هر کس دستش را نگاه می‌کند و به نوبت پیشنهاد می‌دهد؛ یعنی می‌گوید تیمش در این دور دست‌کم چند امتیاز جمع می‌کند.

• پیشنهادها پله‌های پنج‌تایی دارند؛ مثلاً ۱۰۰، ۱۰۵، ۱۱۰ و همین‌طور تا ۱۶۵.
• کمترین پیشنهاد در بیشتر جمع‌ها ۱۰۰ است، ولی جمع‌هایی هم هستند که از عدد کمتری مثل ۸۵ شروع می‌کنند.
• هر پیشنهاد باید از پیشنهاد قبلی بیشتر باشد.
• کسی که پاس بدهد، در همان دور دیگر نمی‌تواند وارد مزایده شود.
• مزایده وقتی تمام می‌شود که سه نفر پاس داده باشند. نفر آخر «صاحب قرارداد» است.

مزایده جایی است که بازیکن خوب از بازیکن معمولی جدا می‌شود. پیشنهاد کم یعنی شاید حریف قرارداد را بگیرد. پیشنهاد زیاد یعنی ممکن است به عددتان نرسید و جریمه بدهید. باید هم دست خودتان را حساب کنید و هم حدس بزنید هم‌تیمی‌تان چه دارد.

گرفتن گُل و اعلام حکم

صاحب قرارداد چهار کارت گُل را برمی‌دارد و حالا شانزده کارت دارد. باید چهار کارت را رو به پایین کنار بگذارد تا دوباره دوازده کارت بماند. در قانون رایج، این چهار کارت به حساب تیم صاحب قرارداد می‌رود و مثل یک دست برده شمرده می‌شود؛ پس اگر کارت امتیازدار در آن باشد، امتیازش مال همین تیم است.

بعد نوبت اعلام حکم است. در بعضی جمع‌ها صاحب قرارداد حکم را با صدای بلند می‌گوید و در بعضی، خالِ اولین کارتی که بازی می‌کند حکم می‌شود. صاحب قرارداد دست اول را شروع می‌کند و از این‌جا به بعد، قانون‌های دست‌گیری درست مثل حکم است: باید خال زمینه را رعایت کنی و اگر نداری، آزادی ببُری.

امتیاز کارت‌ها و حساب ۱۶۵

حالا به مهم‌ترین تفاوت شلم با حکم می‌رسیم. در شکل رایجی که در بیشتر منابع آمده، امتیاز این‌طور شمرده می‌شود:

• هر آس ده امتیاز دارد؛ چهار آس روی هم چهل امتیاز.
• هر ده ده امتیاز دارد؛ چهار ده روی هم چهل امتیاز.
• هر پنج پنج امتیاز دارد؛ چهار پنج روی هم بیست امتیاز.
• هر دستی که می‌برید هم جدا پنج امتیاز دارد.

کارت‌های امتیازدار روی هم صد امتیاز می‌شوند. دوازده دست بازی می‌شود و چهار کارتِ کنار گذاشته هم یک دست حساب می‌شود؛ یعنی سیزده دست که هرکدام پنج امتیاز دارد و روی هم ۶۵ امتیاز. صد به‌اضافهٔ ۶۵ همان ۱۶۵ معروف است. برای همین بالاترین پیشنهاد مزایده هم ۱۶۵ است.

نتیجهٔ هر دور

بعد از دست آخر، هر تیم امتیاز کارت‌ها و دست‌هایش را جمع می‌زند.

• اگر تیم صاحب قرارداد به عددی که گفته برسد یا از آن بگذرد، در شکل رایج همهٔ امتیازی را که جمع کرده می‌نویسد.
• اگر نرسد، همان عددی که پیشنهاد داده بود از حسابش کم می‌شود. در بعضی جمع‌ها اگر حتی از تیم مقابل هم کمتر آورده باشد، جریمه دو برابر می‌شود.
• تیم مقابل همیشه همان امتیازی را که جمع کرده می‌نویسد.
• اگر تیم صاحب قرارداد همهٔ دست‌ها را ببرد، «شلم» کرده است و جایزهٔ ویژه دارد. مقدار این جایزه در جمع‌ها فرق دارد؛ بعضی دو برابر ۱۶۵ می‌دهند و بعضی دو برابر پیشنهاد.

بازی تا سقفی ادامه پیدا می‌کند که جمع از قبل توافق کرده است.

تفاوت‌های رایج بین جمع‌ها

شلم هم مثل حکم قانون‌نامهٔ رسمی ندارد. پیش از شروع این موارد را مشخص کنید تا وسط بازی بحث پیش نیاید:

• کمترین پیشنهاد مزایده و سقف امتیاز پایان بازی.
• اینکه حکم را صاحب قرارداد اعلام می‌کند یا خال اولین کارت حکم می‌شود.
• جایزهٔ شلم کردن و دو برابر شدن یا نشدن جریمه.
• امتیاز کارت‌ها؛ بعضی جمع‌ها شمارش دیگری به کار می‌برند، مثلاً امتیاز آس را بیشتر می‌گیرند.
• حالت‌های بی‌حکم؛ بعضی جمع‌ها به صاحب قرارداد اجازه می‌دهند به‌جای حکم، بازی بی‌حکم یا بازی معکوس اعلام کند که در آن کارت کوچک‌تر برنده است.

ترفندهای مزایده و بازی

• دست خودتان را با امتیاز بسنجید، نه با تعداد کارت. دو آس و دو ده یعنی چهل امتیاز در دست؛ این از هفت کارت کوچک یک خال مهم‌تر است.
• گُل را در محاسبه بیاورید. چهار کارت ناشناس ممکن است دستتان را کامل کند، اما روی آن شرط بزرگ نبندید.
• کارت‌های امتیازدار را به هم‌تیمی برسانید. وقتی می‌دانید هم‌تیمی دست را می‌برد، ده یا پنج‌تان را همان‌جا بگذارید.
• وقتی حریف برنده است، کارت امتیازدار نگذارید. یک ده که به حریف برسد، بیست امتیاز اختلاف می‌سازد.
• کارت کنار گذاشته را عاقلانه انتخاب کنید. ده یا پنج تنها و بی‌پشتوانه در خالی ضعیف، معمولاً جای امن‌تری در کنار گذاشته‌ها دارد تا در دستتان.

شلم در موبایل‌بازی

شلم موبایل‌بازی برای چهار نفر و با یک گوشی ساخته شده است. طبق معرفی بازی، اول اسم چهار نفر و امتیاز هدف بازی را وارد می‌کنید، بعد به نوبت پیشنهاد می‌دهید یا پاس می‌کنید و هر کس بالاتر برود قرارداد را می‌گیرد. صاحب قرارداد چهار کارت گُل را برمی‌دارد، چهار کارت می‌اندازد و خال حکم را اعلام می‌کند. اگر تیم قرارداد به عددی که گفته نرسد، همان عدد از حسابش کم می‌شود.

یک نکته را بدانید: شمارش امتیاز این نسخه با شکل رایجی که بالاتر گفتیم فرق دارد. طبق معرفی بازی، هر آس و شاه و ده ده امتیاز، هر سرباز و پنج پنج امتیاز و دست آخر هم پنج امتیاز دارد و جمع کل باز هم ۱۶۵ می‌شود. امتیاز هر کارت گوشهٔ خودش نوشته شده تا سر حساب‌وکتاب بحثی پیش نیاید. در کاتالوگ سایت، حالت آنلاین با کد اتاق هم برای شلم ثبت شده است.

اگر می‌خواهید پیش از شلم دستتان گرم شود، حکم چهارنفره یا حکم مقابل کامپیوتر را بازی کنید. برای بازی جدی‌تر تیمی بلوت هم هست و مقایسهٔ همهٔ این بازی‌ها را در راهنمای بازی‌های کارتی ایرانی آورده‌ایم.

پرسش‌های پرتکرار

فرق اصلی شلم و حکم چیست؟

در حکم تعداد دست‌ها مهم است و هر تیمی هفت دست ببرد برنده است. در شلم امتیاز کارت‌هایی که جمع می‌کنید مهم است و پیش از بازی باید در مزایده بگویید چقدر امتیاز می‌گیرید.

عدد ۱۶۵ در شلم از کجا می‌آید؟

در شکل رایج، آس‌ها و ده‌ها هرکدام ده امتیاز و پنج‌ها پنج امتیاز دارند که روی هم صد می‌شود. هر دست هم پنج امتیاز دارد و با احتساب کارت‌های کنار گذاشته سیزده دست هست، یعنی ۶۵ امتیاز. جمع این دو ۱۶۵ است.

اگر به عدد قرارداد نرسیم چه می‌شود؟

همان عددی که پیشنهاد داده بودید از حساب تیمتان کم می‌شود. در بعضی جمع‌ها اگر از تیم مقابل هم کمتر آورده باشید، جریمه دو برابر می‌شود.

کمترین پیشنهاد مزایده در شلم چند است؟

در بیشتر جمع‌ها ۱۰۰ و با پله‌های پنج‌تایی تا ۱۶۵. بعضی جمع‌ها از عدد کمتری شروع می‌کنند، پس پیش از بازی توافق کنید.

شلم را آنلاین هم می‌شود بازی کرد؟

بله. شلم موبایل‌بازی هم با یک گوشی که بین چهار نفر می‌چرخد بازی می‌شود و هم طبق کاتالوگ سایت حالت آنلاین با کد اتاق دارد.

بازی‌های مرتبط در موبایل‌بازی

همهٔ این‌ها رایگان‌اند، نصب نمی‌خواهند و داخل مرورگر گوشی باز می‌شوند.

شلمحکم چهارنفرهحکمبلوترامی